1. FBS broker >
  2. FBS Blog >
  3. Khái niệm và cách thức hoạt động của chuỗi khối?
2023-07-10 • Cập nhật

Khái niệm và cách thức hoạt động của chuỗi khối?

cover.png

Khi ngày càng có nhiều người gia nhập hàng ngũ các nhà giao dịch trực tuyến (đặc biệt là nhà giao dịch crypto), câu hỏi về chuỗi khối đã trở thành một trong những băn khoăn phổ biến nhất trong cộng đồng giao dịch. Điều này không có gì bất ngờ khi công nghệ chuỗi khối ngày càng trở nên phổ biến rộng rãi trong cộng đồng. Vậy chuỗi khối hoạt động như thế nào? Vì sao chúng ta cần chuỗi khối? Ngoài giao dịch, chúng ta có thể ứng dụng công nghệ này trong lĩnh vực gì? Trong bài viết này, bạn sẽ tìm ra đáp án cho những câu hỏi này.

Chuỗi khối là gì?

Trước hết, hãy định nghĩa chính xác về chuỗi khối. Chuỗi khối hay blockchain là công nghệ tương đối mới cho phép ghi lại thông tin trong cơ sở dữ liệu được chia sẻ trong một mạng lưới người dùng hoặc mạng ngang hàng P2P. Thông tin thường liên quan đến các giao dịch tài chính, chẳng hạn như mua và bán một số tài sản nhất định.

Ở một lớp nghĩa nào đó, chuỗi khối hoạt động giống như sổ cái kế toán kỹ thuật số. Tuy nhiên, điểm giúp công nghệ này trở nên nổi bật hơn so với các cơ sở dữ liệu và hệ thống lưu trữ khác là tính phi tập trung, tức là dữ liệu không được lưu giữ ở cùng một nơi. Thay vào đó, thông tin được sao chép và phân phối trên mạng lưới các hệ thống máy tính có chứa chuỗi khối.

Khi vận hành theo một hệ thống phi tập trung, sẽ không có quản trị viên hoặc người quản lý nào có quyền kiểm soát toàn bộ chuỗi khối. Mỗi người tham gia chuỗi đều có quyền truy cập sổ cái và cập nhật dữ liệu. Tuy nhiên người dùng không thể ẩn danh khi thay đổi hoặc xóa dữ liệu đã được nhập. Hệ thống này được gọi là Công nghệ sổ cái phân tán (DLT), tạo ra một chuỗi khối có khả năng chống giả mạo và can thiệp.

Cách thức hoạt động của chuỗi khối?

Cơ chế của công nghệ chuỗi khối nghe có vẻ đơn giản, nhưng hệ thống này thực sự hoạt động như thế nào?

Đúng như tên gọi, chuỗi khối bao gồm các "khối", tạo thành nền tảng của mạng lưới chuỗi khối. Các khối này là cấu trúc dữ liệu ghi lại thông tin về các giao dịch tài chính giữa hai nút (người tham gia) khi quá trình này diễn ra. Mỗi bản ghi sẽ bao gồm thông tin về người bán và người mua, tài sản được bán, thời gian và điều kiện giao dịch, v.v.

Khi một khối được lấp đầy, dữ liệu sẽ được mã hóa. Mỗi khối sau đó sẽ trải qua quá trình "băm" (hashing), chuyển đổi dữ liệu được ghi chép trên khối thành một chuỗi ký tự duy nhất — "băm". Chức năng này khiến dữ liệu mã hoá sau khi băm không thể tái tạo lại, nghĩa là bạn không thể xoá hoạt động liên quan đến bản ghi chép giao dịch.

Một khối được hình thành đầy đủ sẽ kết nối với khối trước đó, tạo thành một chuỗi dài dữ liệu giao dịch. Đó là lý do công nghệ này được gọi là "blockchain". Mỗi khối sẽ chứa hàm băm của khối trước đó, đảm bảo không trộn lẫn các khối.

Chuỗi khối có an toàn không?

Do tính chất phi tập trung và mã hóa cao, công nghệ chuỗi khối được biết đến như một kho lưu trữ dữ liệu có tính bảo mật cao. Để bảo toàn thông tin giao dịch, chuỗi khối sử dụng các biện pháp bảo mật mạnh mẽ.

Khi một giao dịch được nhập vào chuỗi khối, trước tiên hệ thống sẽ xác nhận tính hợp lệ của dữ liệu. Quá trình này được thực hiện bằng cách phân phối giao dịch trên mạng lưới máy tính và kiểm tra các tham số liên quan đến giao dịch nhằm xác định tính hợp lệ. Nếu giao dịch được xác nhận hợp pháp, dữ liệu sẽ được ghi lại trong một khối cùng với các giao dịch khác. Đây là cách công nghệ chuỗi khối lọc ra các thông tin không xác thực.

Như chúng ta đã biết, hàm băm giúp bảo vệ dữ liệu khỏi các truy cập trái phép và bảo đảm tuần tự các khối. Để truy cập thông tin được mã hóa, người dùng phải sử dụng khóa bí mật để giải mã chuỗi ký tự. Một số chuỗi khối yêu cầu hai khóa — công khai và riêng tư — để giải mã thông tin. Trong trường hợp này, mỗi khóa sẽ phụ trách mã hóa và giải mã dữ liệu riêng biệt, giúp chuỗi khối trở nên an toàn và bất biến.

CREATIVE-2148_Blockchain_1200x675 (1).png

Sự khác biệt giữa chuỗi khối riêng tư và chuỗi khối công khai?

Liên quan đến nội dung bảo mật, hãy cùng tìm hiểu sự khác biệt giữa chuỗi khối riêng tư và chuỗi khối công khai.

Chuỗi khối công khai là công nghệ gốc được nhà sáng lập Satoshi Nakamoto giới thiệu. Một chuỗi khối công khai bao gồm các đặc điểm điển hình của DLT: phi tập trung, minh bạch, bảo mật và phương pháp xác thực. Chuỗi khối này có sẵn cho bất kỳ ai đăng nhập và trở thành thành viên của sổ cái phân tán vì chuỗi khối công khai càng nhiều nút thì càng an toàn.

Tuy nhiên, các chuỗi khối công khai cần tiêu tốn rất nhiều năng lượng để xác thực giao dịch. Ngoài ra, khả năng bảo vệ quyền riêng tư của người dùng cũng không cao do hồ sơ giao dịch được công khai.

Trái lại, các chuỗi khối riêng tư chỉ khả dụng cho những người dùng nhận được lời mời. Họ được yêu cầu tiết lộ danh tính và cung cấp ID liên quan để xác minh. Chỉ chủ sở hữu của chuỗi khối riêng tư mới có thể thay đổi sổ cái, chỉnh sửa hoặc xóa hồ sơ. Quá trình xác minh được tự động hóa thông qua hợp đồng thông minh hoặc các phương pháp kỹ thuật và quá trình này diễn ra nhanh hơn nhiều do số lượng nút giới hạn. Công nghệ này có thể được các doanh nghiệp tư nhân hoặc tổ chức đưa vào sử dụng.

Tuy nhiên, trái với những gì bạn nghĩ, các chuỗi khối riêng tư lại kém an toàn hơn. Vì có ít người tham gia hơn trong một chuỗi khối riêng tư nên việc xâm phạm hệ thống và xâm nhập dữ liệu được mã hóa sẽ dễ dàng hơn. Hệ thống này cũng tập trung hơn và hoàn toàn không ẩn danh, điều này có thể được giải thích bằng bản chất ứng dụng của hệ thống.

Chuỗi khối công khai và riêng tư có khá nhiều điểm khác biệt. Dù chúng được sử dụng cho các mục đích khác nhau, nhưng điều quan trọng là bạn phải nắm được điểm yếu của từng chuỗi khối và cách ngăn chặn việc khai thác trái phép.

Bitcoin và chuỗi khối

Mặc dù hai thuật ngữ này thường được đi cùng nhau, nhưng những người không chuyên về giao dịch crypto chỉ lờ mờ hiểu về mối liên hệ giữa Bitcoin và chuỗi khối.

Bitcoin là loại tiền crypto nổi tiếng nhất thế giới. Tổng giá trị thị trường của tài sản này vượt hơn 1 nghìn tỷ USD và chưa có dấu hiệu ngừng tăng trưởng. Đây là quá trình chuyển đổi thực sự ấn tượng khi chúng ta nhìn lại 15 năm trước, thời điểm Bitcoin lần đầu tiên được ra mắt.

Trở lại năm 2008, một lập trình viên ẩn danh mang tên Satoshi Nakamoto đã đăng tải bài viết “Bitcoin: Hệ thống tiền kỹ thuật số ngang hàng”. Trong bài viết này, lần đầu tiên khái niệm chuỗi khối được phác thảo như một hệ thống an toàn cho các giao dịch điện tử mà không cần đến bên thứ ba (tổ chức tài chính). Nakamoto đề xuất sử dụng blockchain làm công nghệ cơ bản cho tiền crypto. Và một thời gian sau, vào tháng 01/2009, Nakamoto cuối cùng đã tung ra Bitcoin, loại tiền crypto đầu tiên trên thế giới.

Tóm lại, Bitcoin là loại tiền crypto với giao thức xây dựng dựa trên chuỗi khối, một công nghệ sổ cái phân tán hoạt động mà không cần bên trung gian và đảm bảo tính bảo mật của các giao dịch.

Số lượng blockchain hiện nay?

Trong 15 năm đưa vào sử dụng, số lượng tiền crypto và chuỗi khối đã tăng vọt. Hiện tại, có khoảng 23.000 loại tiền crypto. Tuy nhiên, rất ít trong số đó là chuỗi khối (nguyên bản) độc lập. Ước tính tổng số blockchain hiện đang hoạt động là trên 1.000 khối. Danh sách các chuỗi khối lớn nhất bao gồm Bitcoin, Ethereum, NEO, Waves, v.v.

Blockchain và ngân hàng: bên nào tốt hơn?

Một trong những chức năng chính của công nghệ chuỗi khối là loại bỏ bên trung gian khỏi các giao dịch tài chính. Điều này có nghĩa là sẽ có khá nhiều khác biệt trong cách thức hoạt động của ngân hàng và chuỗi khối.

Ngân hàng với tư cách là bên hỗ trợ giao dịch

Mức độ sẵn có. Nói chung, ngân hàng và các tổ chức tài chính tuân theo giờ làm việc hành chính, phần lớn sẽ đóng cửa vào cuối tuần và ngày lễ. Vì vậy, giao dịch của bạn sẽ cần vài ngày để xử lý.

Chi phí. Các ngân hàng sẽ tính phí duy trì tài khoản hoặc thẻ cho khách hàng. Hoạt động chuyển tiền cũng cần tính phí. Tuy nhiên, quy định này chỉ thường áp dụng trong chuyển khoản quốc tế, với mức phí từ 50$.

Bảo mật. Về vấn đề bảo mật, các ngân hàng và khách hàng đều phải có trách nhiệm bảo toàn vốn của khách hàng. Nếu khách hàng không thực hiện các biện pháp phòng ngừa hợp lý để bảo vệ tài khoản của mình (đặt mật khẩu đáng tin cậy, không cho người khác quyền truy cập thẻ cá nhân, v.v.), ngân hàng sẽ không thể đảm bảo ngăn chặn hành vi sử dụng tài khoản trái phép.

Sự riêng tư. Để mở tài khoản tại ngân hàng, bạn phải cung cấp ID, số điện thoại, địa chỉ và dữ liệu cá nhân khác. Mọi thứ liên quan đến thông tin tài khoản ngân hàng của bạn sẽ được lưu trữ trên các máy chủ riêng của ngân hàng. Thông tin ngân hàng và người dùng sẽ được giữ an toàn nếu máy chủ ngân hàng có tính bảo mật cao. Nếu không, dữ liệu của bạn có thể bị xâm phạm. Cũng cần lưu ý rằng vì các ngân hàng nắm được dữ liệu cá nhân nên chính phủ có thể truy cập vào tài khoản của bạn hoặc thậm chí tịch thu hoàn toàn số tiền của bạn.

Blockchain hoạt động như sổ cái giao dịch

Mức độ sẵn có. Chuỗi khối không được quản lý bởi các cơ quan có thẩm quyền và không tuân thủ lịch trình làm việc tiêu chuẩn. Theo đó, blockchain mở 24/7 quanh năm.

Chi phí. Người dùng blockchain cũng phải trả phí để xử lý giao dịch. Nhìn chung, các khoản phí này không cố định và số tiền bạn phải trả sẽ phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác nhau như tùy chọn tốc độ xác nhận giao dịch, đơn vị dữ liệu sử dụng trên chuỗi khối, v.v. Với tư cách người dùng, bạn thậm chí có thể đề xuất số tiền bạn sẵn sàng chi trả, nhưng nếu đề xuất của bạn quá thấp, quá trình xử lý và xác nhận giao dịch của bạn sẽ tốn nhiều thời gian hơn.

Bảo mật. Như chúng ta đã biết, các chuỗi khối có tính bảo mật cao và gần như không thể bị xâm nhập. Tuy nhiên, các chuỗi khối lớn hơn với nhiều nút trong hệ thống sẽ an toàn hơn các chuỗi khối nhỏ.

Sự riêng tư. Khả năng xác nhận danh tính người dùng của chuỗi khối khá lỏng lẻo. Bạn có thể sử dụng ẩn danh mà không cần nhập dữ liệu cá nhân. Trong trường hợp này, không ai có thể theo dõi giao dịch hoặc chiếm đoạt tài khoản của bạn.

Như bạn có thể thấy, công nghệ blockchain giải quyết được những hạn chế lớn nhất của ngân hàng. Mặc dù các chuỗi khối cũng có những nhược điểm nhất định, nhưng chúng có thể là giải pháp thay thế bền vững cho hệ thống ngân hàng thống trị trước đây.

Ưu và nhược điểm của chuỗi khối

Hãy cùng tóm lược một số ưu điểm của blockchain và tìm hiểu những vấn đề bạn có thể gặp phải khi sử dụng công nghệ này.

Ưu điểm

Nhược điểm

Hiệu quả. Công nghệ chuỗi khối tuân theo một thuật toán được thiết lập tốt và hiệu quả để lưu trữ và mã hóa hồ sơ giao dịch.

Chi phí. Một số chuỗi khối có thể tốn kém, vì vậy bạn phải trả phí cao hơn để tăng tốc độ xử lý giao dịch của mình.

Bảo mật. Gần như không thể giả mạo các bản ghi blockchain do tính phi tập trung của hệ thống.

Tốc độ. Nếu một chuỗi khối có hoạt động cao, giao dịch của bạn sẽ cần thời gian để ghi chép lại.

Tính ẩn danh. Nếu bạn sử dụng ẩn danh các chuỗi khối, lịch sử giao dịch của bạn sẽ không thể truy xuất lại.

Quy định. Chuỗi khối không được chấp nhận ở mọi nơi do pháp luật hạn chế.

Giải pháp thay thế. Chuỗi khối là giải pháp thay thế tuyệt vời cho các ngân hàng và tổ chức tài chính khác.

Uy tín. Công nghệ chuỗi khối đã được sử dụng để tạo điều kiện cho các giao dịch bất hợp pháp do tính ẩn danh.

Tính chính xác. Chuỗi khối hoạt động mà không có sự can thiệp của con người, vì vậy khả năng xảy ra lỗi là rất thấp.

Như bạn có thể thấy, chuỗi khối cũng có những ưu và nhược điểm nhất định. Bạn nên xem xét cả ưu và nhược điểm của chuỗi khối trước khi sử dụng công nghệ này.

Cách sử dụng blockchain?

Mặc dù phương pháp khai thác chuỗi khối phổ biến nhất là tiền crypto, nhưng công nghệ độc đáo này còn được ứng dụng trong nhiều lĩnh vực khác nhau. Hãy cùng tìm hiểu về các ứng dụng của chuỗi khối.

Tiền crypto

So với các loại tiền tệ quốc gia tiêu chuẩn, giá trị của tiền crypto không bị ràng buộc với các tổ chức đơn lẻ, chẳng hạn như ngân hàng trung ương. Nhiều yếu tố ảnh hưởng đến giá trị của các loại tiền tệ thông thường (khó khăn kinh tế, sự kiện địa chính trị, bất ổn trong nước) không tạo tác động tương tự lên tiền crypto, nhờ vào tính phi tập trung của chuỗi khối. Chính vì điều này, nhiều nhà đầu tư coi tiền crypto là tài sản trú ẩn an toàn và lựa chọn đầu tư dài hạn.

Hợp đồng thông minh

Chuỗi khối có thể được sử dụng để tạo và thực hiện hợp đồng thông minh. Hợp đồng thông minh là các thỏa thuận tự động áp dụng sau khi các điều kiện được đáp ứng. Công nghệ này thường được sử dụng trong giao dịch tiền crypto tự động để đảm bảo khớp lệnh nhanh chóng.

Bảo toàn dữ liệu

Các cơ quan chính phủ, nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe và các tổ chức khác yêu cầu xử lý thông tin bảo mật có thể sử dụng chuỗi khối để lưu trữ dữ liệu cá nhân của khách hàng. Bằng cách ghi chép vào chuỗi khối và mã hóa thông tin, bạn có thể ngăn chặn những truy cập trái phép vào dữ liệu cá nhân và đảm bảo tính riêng tư của thông tin.

Lưu trữ hồ sơ

Bản ghi giao dịch không phải là bản ghi duy nhất có thể được lưu trữ trên chuỗi khối. Chứng thư tài sản, hợp đồng, tài liệu hành chính và các giấy tờ dễ bị thất lạc khác có thể được lưu trữ trong chuỗi khối. Hoạt động này vừa có thể bảo vệ tài liệu khỏi sự can thiệp trái phép vừa giúp dễ dàng tìm kiếm các bản ghi.

Bầu cử

Blockchain thậm chí có thể được tích hợp vào hệ thống bỏ phiếu. Công nghệ sổ cái phân tán giúp ngăn chặn hành vi giả mạo kết quả và gian lận bầu cử. Điều này cũng sẽ thuận tiện hơn cho cử tri khi có thể bỏ phiếu tại bất cứ đâu có kết nối Internet.

Kết luận

Công nghệ chuỗi khối ngày càng phổ biến trên Internet. Nhờ tính linh hoạt, công nghệ này đã được ứng dụng trong nhiều lĩnh vực khác nhau đồng thời đóng vai trò là giải pháp thay thế khả thi cho hệ thống ngân hàng.

Hiện tại, các chuỗi khối chủ yếu được sử dụng để giao dịch tiền crypto, nhưng chúng ta có thể mong đợi công nghệ minh bạch và an toàn này sẽ sớm trở thành giải pháp thiết yếu trong cuộc sống hàng ngày.

  • 468

Thông báo về việc thu thập dữ liệu trên

FBS duy trì hồ sơ dữ liệu của bạn để chạy trang web này. Khi nhấn nút "Chấp nhận", bạn đồng ý với Chính sách bảo mật của chúng tôi.

Gọi lại cho tôi

Nhân viên chăm sóc khách hàng sẽ liên hệ với bạn

Chỉnh sưa số điện thoại di dộng

Yêu cầu của bạn đã được nhận

Nhân viên chăm sóc khách hàng sẽ liên hệ với bạn

Yêu cầu gọi lại tiếp theo cho số điện thoại này
cần đợi trong

Nếu bạn gặp một vấn đề khẩn cấp xin vui lòng liên hệ với chúng tôi qua
Mục Chat trực tuyến

Lỗi hệ thống. Hãy thử lại sau

Đừng lãng phí thời gian của bạn – theo dõi mức độ ảnh hưởng của NFP đến đồng đô la và lợi nhuận!

Bạn đang sử dụng một phiên bản trình duyệt cũ hơn.

Hãy cập nhật lên phiên bản mới nhất hoặc thử một trình duyệt khác để có trải nghiệm giao dịch an toàn, thoải mái và hiệu quả hơn.

Safari Chrome Firefox Opera